Niektórzy nazywają je „najlepszymi z obu światów”, inni „bezpieczną przystanią dla traderów”.
I chociaż jest w tym trochę prawdy, stablecoiny są znacznie bardziej złożone niż większość ludzi myśli.
Dla jednych to cyfrowy dolar i wygodne narzędzie do przechowywania wartości.
Dla innych to tykająca bomba oparta na zaufaniu, płynności i obietnicach emitenta.
Po upadku wielu projektów kryptowalutowych, szczególnie głośnym krachu UST/LUNA, rynek zaczął patrzeć na stablecoiny zupełnie inaczej.
Dlatego warto zrozumieć:
- czym właściwie są stablecoiny,
- dlaczego są tak ważne dla rynku kryptowalut,
- jakie mają zastosowania,
- oraz jakie ryzyka naprawdę za nimi stoją.
Co to jest stablecoin?
Stablecoin to kryptowaluta zaprojektowana tak, aby utrzymywać stabilną wartość względem określonego aktywa.
Najczęściej jest to:
- dolar amerykański (USD),
- euro (EUR),
- złoto,
- lub inna waluta fiducjarna.
Najpopularniejsze stablecoiny starają się utrzymywać kurs 1:1 do dolara amerykańskiego.
Przykład:
- 1 USDC ≈ 1 USD
- 1 USDT ≈ 1 USD
W teorii oznacza to, że stablecoin ma zachowywać się jak cyfrowa wersja dolara działająca na blockchainie.
Dzięki temu użytkownicy kryptowalut mogą:
- uciekać przed zmiennością rynku,
- przesyłać środki globalnie,
- korzystać z DeFi,
- handlować na giełdach,
- przechowywać kapitał bez konieczności wychodzenia do banku.
Stablecoiny stały się więc pomostem między tradycyjnym światem finansów a rynkiem kryptowalut.
Dlaczego stablecoiny są potrzebne?
Rynek kryptowalut jest bardzo zmienny.
Bitcoin potrafi spaść lub wzrosnąć o kilkanaście procent w ciągu jednego dnia.
To samo dotyczy wielu innych kryptowalut.
Stablecoiny rozwiązują ten problem.
Pozwalają użytkownikom:
- zabezpieczyć zyski bez wypłaty do banku,
- szybko przenosić kapitał między giełdami,
- korzystać z aplikacji DeFi,
- wykonywać płatności,
- przechowywać środki w „cyfrowym dolarze”.
Dla wielu osób stablecoiny są dziś podstawą funkcjonowania całego rynku krypto.
Bez nich:
- handel byłby mniej płynny,
- DeFi praktycznie by nie istniało,
- wiele giełd miałoby ogromny problem z rozliczeniami.
Gdzie wykorzystuje się stablecoiny?
Stablecoiny mają dziś bardzo szerokie zastosowanie:
Przelewy międzynarodowe
Szybkie transfery bez banków i SWIFT.
Handel kryptowalutami
Większość par na giełdach działa właśnie ze stablecoinami.
DeFi
Pożyczki, staking, liquidity pools, yield farming.
Płatności i wynagrodzenia
Coraz więcej firm wypłaca wynagrodzenia w stablecoinach.
Magazyn wartości
Dla części użytkowników stablecoin jest „cyfrową gotówką”.
Rodzaje stablecoinów
Nie każdy stablecoin działa tak samo.
To bardzo ważne, bo od konstrukcji stablecoina zależy poziom ryzyka.
Stablecoiny zabezpieczone fiat
To najpopularniejszy model.
Emitent posiada rezerwy:
- dolarów,
- obligacji,
- gotówki,
- lub innych aktywów,
które mają pokrywać wartość wyemitowanych tokenów.
Najbardziej znane przykłady:
- USDT
- USDC
W teorii:
każdy token powinien mieć pokrycie w rezerwach.
Problem polega na tym, że użytkownik musi zaufać emitentowi.
A historia pokazała już wielokrotnie, że:
- audyty bywają problematyczne,
- rezerwy mogą być mniej płynne niż deklarowano,
- a regulatorzy mogą wywierać presję na emitentów.
Stablecoiny zabezpieczone kryptowalutami
Tutaj zabezpieczeniem są inne kryptowaluty.
Najczęściej system jest nadzabezpieczony.
Przykład:
aby wyemitować stablecoiny o wartości 1000 USD, użytkownik może być zmuszony zdeponować kryptowaluty warte 1500–2000 USD.
Najbardziej znany przykład:
- DAI
Zaletą jest większa decentralizacja.
Wadą:
duża zależność od rynku kryptowalut i ryzyko gwałtownych likwidacji podczas panicznych spadków.
Stablecoiny algorytmiczne
To najbardziej ryzykowna grupa stablecoinów.
Nie mają pełnego zabezpieczenia w realnych aktywach.
Zamiast tego używają:
- algorytmów,
- mechanizmów spalania tokenów,
- arbitrażu,
- i zachęt ekonomicznych.
Najbardziej znanym przykładem był:
- TerraUSD
UST miał utrzymywać kurs dzięki mechanizmowi powiązanemu z:
- LUNA
System działał… dopóki działał.
W maju 2022:
- UST stracił peg,
- LUNA praktycznie wyzerowała się,
- rynek stracił dziesiątki miliardów dolarów,
- a tysiące ludzi straciły oszczędności życia.
To był jeden z największych upadków w historii kryptowalut.
I bardzo mocna lekcja, że „stable” nie zawsze oznacza stabilny.
Największe ryzyka stablecoinów
Wiele osób traktuje stablecoiny jak „bezpieczny dolar w internecie”.
To błąd.
Stablecoiny mają własne ryzyka.
Ryzyko utraty pegu
Stablecoin może stracić powiązanie z dolarem.
Nazywa się to:
de-peg.
Może być chwilowy lub permanentny.
W skrajnych przypadkach stablecoin może praktycznie upaść.
Ryzyko emitenta
W przypadku scentralizowanych stablecoinów musisz ufać firmie emitującej token.
To oznacza ryzyko:
- niewystarczających rezerw,
- problemów bankowych,
- działań regulatorów,
- zamrażania środków,
- blacklistowania adresów.
Tak, emitent może technicznie zamrozić środki na określonych adresach.
Ryzyko regulacyjne
Rządy i regulatorzy coraz mocniej interesują się stablecoinami.
Szczególnie po:
- upadku UST,
- problemach bankowych w USA,
- oraz wzroście rynku DeFi.
W Europie ogromne znaczenie ma dziś regulacja MiCA.
Może ona mocno zmienić:
- sposób działania stablecoinów,
- dostępność niektórych tokenów,
- oraz funkcjonowanie giełd kryptowalut.
Ryzyko technologiczne
Blockchain i smart contracty nie są niezniszczalne.
Możliwe są:
- błędy kodu,
- exploity,
- hacki,
- problemy bridge’y,
- ataki na protokoły DeFi.
A jeśli stablecoin działa na wielu chainach, ryzyko rośnie jeszcze bardziej.
Ryzyko systemowe
Stablecoiny są dziś fundamentem rynku kryptowalut.
To oznacza, że problem dużego stablecoina może wywołać efekt domina.
Gdyby duży stablecoin:
- stracił płynność,
- został zablokowany,
- lub utracił zaufanie rynku,
mogłoby to wpłynąć na:
- giełdy,
- DeFi,
- płynność rynku,
- ceny kryptowalut,
- a nawet cały sektor.
Czy stablecoiny są bezpieczne?
To zależy.
W porównaniu do wielu altcoinów stablecoiny są zwykle mniej zmienne.
Ale:
„mniej zmienne” ≠ „bezpieczne”.
Każdy stablecoin jest kompromisem między:
- decentralizacją,
- bezpieczeństwem,
- płynnością,
- wygodą,
- oraz zaufaniem.
Im wyższe oprocentowanie oferuje projekt, tym większe pytanie powinieneś sobie zadać:
„Skąd bierze się ten yield i kto ponosi ryzyko?”
Bo w świecie kryptowalut wysokie zyski rzadko są darmowe.
Wniosek
Stablecoiny stały się jednym z najważniejszych elementów rynku kryptowalut.
Ułatwiają:
- handel,
- transfery,
- korzystanie z DeFi,
- oraz przechowywanie wartości w cyfrowej formie.
Ale nie są pozbawione ryzyka.
Historia pokazała już wielokrotnie, że:
- nawet największe projekty mogą upaść,
- peg może zostać utracony,
- a „bezpieczny yield” może okazać się iluzją.
Dlatego zanim zdecydujesz się trzymać większy kapitał w stablecoinach:
- sprawdź model działania,
- zrozum zabezpieczenia,
- dywersyfikuj środki,
- i nie zakładaj, że „stable” oznacza gwarancję bezpieczeństwa.
W kryptowalutach praktycznie wszystko działa… aż przestanie działać.
Mam nadzieję, że dzięki temu artykułowi uświadomiłem Ci potencjalne ryzyko, jakie możesz napotkać, inwestując w stablecoiny. Pamiętaj, że każda inwestycja wiąże się z ryzykiem, więc od Ciebie zależy, czy znajdziesz aktywa, w które warto zainwestować, spełniające Twoje preferencje dotyczące ryzyka.
Powodzenia!
Źródła: Swissborg
